ਮੈਂ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦਾ ਪੇਪਰ ਰੈਂਕ 2 ਨਾਲ, 800 ਵਿੱਚੋਂ 713 ਅੰਕ ਲੈ ਕੇ ਸੈਲਫ ਸਟੱਡੀ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤਾ। ਨਾ ਕੋਚਿੰਗ, ਨਾ ਕੋਈ ਖ਼ੁਫ਼ੀਆ ਨੋਟਸ। ਲਗਭਗ ਹਰ ਲਾਈਵ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਨਾ ਕੋਈ ਟ੍ਰਿਕ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਜਵਾਬ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ: ਸੋਰਸ ਘੱਟ ਰੱਖੋ, ਰਿਵੀਜ਼ਨ ਵੱਧ ਕਰੋ। ਇਸ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਦੱਸ ਰਿਹਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਹ ਮੈਂ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕਿਵੇਂ ਕੀਤਾ।
ਤਿਆਰੀ ਵੇਲੇ ਮੇਰੀ ਸਥਿਤੀ
ਤਿਆਰੀ ਦੌਰਾਨ ਮੈਂ ਕੋਈ ਕੰਮ-ਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਸਿਰਫ਼ ਫੁੱਲ ਟਾਈਮ ਪੜ੍ਹਾਈ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਰੋਜ਼ 8 ਤੋਂ 10 ਘੰਟੇ, ਅਤੇ ਕਈ ਦਿਨ 12 ਘੰਟੇ ਤੱਕ। ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਂ ਨੌਕਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣ ਲਈ ਨਹੀਂ ਦੱਸ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਘੰਟਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਪਲੈਨ ਬਣਾ ਸਕੋ। ਹੇਠਾਂ ਵਾਲਾ ਤਰੀਕਾ ਰੋਜ਼ 4 ਘੰਟਿਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਸ ਸਮਾਂ ਥੋੜ੍ਹਾ ਵੱਧ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਮੇਰੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਰੁਟੀਨ
- ਸਵੇਰੇ 9 ਵਜੇ: ਉੱਠਣਾ।
- ਸਵੇਰੇ 10 ਵਜੇ: ਪੜ੍ਹਨ ਬਹਿ ਜਾਣਾ। ਪਹਿਲਾਂ ਫ਼ੋਨ ਨਹੀਂ।
- ਪੜ੍ਹਾਈ ਦੇ ਬਲਾਕ: 1 ਤੋਂ 1.5 ਘੰਟਾ ਲਗਾਤਾਰ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਫਿਰ ਅੱਧੇ ਘੰਟੇ ਦੀ ਬ੍ਰੇਕ। ਫਿਰ ਦੁਬਾਰਾ 1 ਤੋਂ 1.5 ਘੰਟਾ, ਫਿਰ ਬ੍ਰੇਕ। ਇਹੀ ਪੈਟਰਨ ਸਾਰਾ ਦਿਨ ਚੱਲਦਾ ਸੀ।
- ਸ਼ਾਮ: ਰੋਜ਼ 2 ਘੰਟੇ ਦੀ ਬ੍ਰੇਕ ਜਿੰਮ ਲਈ।
- ਰਾਤ: ਫਿਰ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਰਾਤ ਦੇ 12, 1 ਜਾਂ ਕਦੇ 2 ਵਜੇ ਤੱਕ।
ਜਿੰਮ ਕੋਈ ਸ਼ੌਕ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਮਹੀਨਿਆਂ ਤੱਕ ਰੋਜ਼ 10 ਘੰਟੇ ਬੈਠਣਾ ਥਕਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਲਿਖਤੀ ਪੇਪਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਟੈਸਟ ਵੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਦੋ ਘੰਟੇ ਦੀ ਕਸਰਤ ਨਾਲ ਰਾਤ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਲਈ ਦਿਮਾਗ਼ ਤਾਜ਼ਾ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਪੋਸਟ ਵਿੱਚੋਂ ਹੋਰ ਕੁਝ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਪਰ ਫਿਜ਼ੀਕਲ ਐਕਟੀਵਿਟੀ ਨਾ ਛੱਡਿਓ।
1-7-30 ਰਿਵੀਜ਼ਨ ਨਿਯਮ
ਮੇਰੀ ਤਿਆਰੀ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਚੀਜ਼ ਇਹੀ ਸੀ:
- ਦਿਨ 1: ਟੌਪਿਕ ਪੜ੍ਹੋ।
- ਅਗਲੇ ਦਿਨ: ਉਸਨੂੰ ਰਿਵਾਈਜ਼ ਕਰੋ।
- 7 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ: ਫਿਰ ਰਿਵਾਈਜ਼ ਕਰੋ।
- 30 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ: ਇੱਕ ਵਾਰ ਹੋਰ ਰਿਵਾਈਜ਼ ਕਰੋ।
ਹਰ ਰਿਵੀਜ਼ਨ ਛੋਟੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਹੜਾ ਟੌਪਿਕ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ 2 ਘੰਟੇ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਰਿਵੀਜ਼ਨ ਅਕਸਰ 15 ਤੋਂ 20 ਮਿੰਟ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਪਰ ਤੀਜੀ ਰਿਵੀਜ਼ਨ ਤੱਕ ਟੌਪਿਕ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਵੀਜ਼ਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕੁਝ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭੁੱਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਹੀ ਚੈਪਟਰ ਵਾਰ-ਵਾਰ "ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ" ਪੜ੍ਹਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋ।
ਇਸਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਆਸਾਨ ਤਰੀਕਾ: ਇੱਕ ਨੋਟਬੁੱਕ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦਿਨ ਦਾ ਇੱਕ ਪੰਨਾ ਰੱਖੋ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਟੌਪਿਕ ਖ਼ਤਮ ਹੋਵੇ, ਉਸਨੂੰ ਕੱਲ੍ਹ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼, 7 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਅਤੇ 30 ਦਿਨ ਬਾਅਦ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਹੇਠ ਲਿਖ ਦਿਓ। ਹਰ ਸਵੇਰ ਕੁਝ ਨਵਾਂ ਖੋਲ੍ਹਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਿਨ ਦੀ ਰਿਵੀਜ਼ਨ ਲਿਸਟ ਪੂਰੀ ਕਰੋ।
ਹਰ ਵਿਸ਼ੇ ਲਈ ਇੱਕ ਕਿਤਾਬ, ਅਤੇ ਕਿਉਂ
ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਮੇਰੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਗ਼ਲਤੀ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਫ਼ਾਲਤੂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਪੜ੍ਹਦਾ ਸੀ। ਸੈਲਫ ਸਟੱਡੀ ਕਰਦੇ ਵੇਲੇ ਮਾਰਕੀਟ ਵਿੱਚ ਬੇਅੰਤ ਕੰਟੈਂਟ ਦਿਸਦਾ ਹੈ: ਹਰ ਵਿਸ਼ੇ ਦੀਆਂ ਦਰਜਨਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ, ਚੈਨਲ ਅਤੇ PDF। ਸਾਰੀਆਂ ਪੜ੍ਹਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਾਲ ਕਨਫਿਊਜ਼ਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸਮਝ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ ਕੀ ਪੜ੍ਹਨਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੀ ਛੱਡਣਾ ਹੈ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਰਾ ਕਵਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਅਤੇ ਕਿਸੇ ਦੀ ਵੀ ਠੀਕ ਰਿਵੀਜ਼ਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਵਿਸ਼ੇ ਦਾ ਇੱਕ ਸੋਰਸ ਚੁਣੋ ਅਤੇ ਉਸਨੂੰ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪੜ੍ਹੋ। ਮੈਂ ਇਹ ਵਰਤੇ:
- ਪੋਲੀਟੀ: ਲਕਸ਼ਮੀਕਾਂਤ। ਕੁਆਲਿਟੀ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਕਿਤਾਬ ਹੈ, ਪਰ ਸਾਰੀ ਪੜ੍ਹਨੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਨਹੀਂ। ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਅਤੇ PSSSB ਵਰਗੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪੇਪਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹੀ ਟੌਪਿਕਾਂ ਤੋਂ ਸਵਾਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਚੈਪਟਰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹੋ।
- ਰੀਜ਼ਨਿੰਗ: ਰੀਜ਼ਨਿੰਗ ਦੀ ਕੋਈ ਕਿਤਾਬ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਿਖਾ ਸਕਦੀ, ਇਹ ਸੈਲਫ ਸਟੱਡੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਹੈ। ਮੈਂ ਅਰਿਹੰਤ ਤੋਂ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕੀਤੀ।
- ਮੈਥ: ਆਰ.ਐਸ. ਅਗਰਵਾਲ।
- ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਇੰਗਲਿਸ਼: ਪੰਜਾਬ ਸਕੂਲ ਸਿੱਖਿਆ ਬੋਰਡ ਦੀਆਂ 10ਵੀਂ, 11ਵੀਂ ਅਤੇ 12ਵੀਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
- ਪੰਜਾਬ GK: ਕੋਈ ਇੱਕ ਸੋਰਸ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹੀਆਂ, ਇੰਟਰਨੈੱਟ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਰਚ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਨੋਟਸ ਬਣਾਏ। ਉਹ ਨੋਟਸ ਮੈਂ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ House of Aspirants 'ਤੇ ਅਪਲੋਡ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰੀ ਖੋਜ ਦੁਬਾਰਾ ਨਾ ਕਰਨੀ ਪਵੇ।
ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਵਿਸ਼ਾ, ਅਤੇ ਅੰਕ ਕਿੱਥੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ
ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਔਖਾ ਵਿਸ਼ਾ GK ਸੀ, ਸਿਰਫ਼ ਇਸ ਲਈ ਕਿ ਇਹ ਬਹੁਤ ਵਿਸ਼ਾਲ ਹੈ। ਇੱਕੋ ਵਾਰ ਸਾਰੀ GK ਕਵਰ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਅਤੇ GK ਸੈਕਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੇ ਅੰਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ। ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਫਾਈਨਲ ਰਿਜ਼ਲਟ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਪੰਜਾਬੀ, ਇੰਗਲਿਸ਼, ਰੀਜ਼ਨਿੰਗ, ਮੈਥ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ, ਅਤੇ GK ਤੋਂ ਘੱਟ।
ਅਸਲ ਗੱਲ ਇਹੀ ਹੈ: ਇਹਨਾਂ ਪੰਜ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦਾ ਸਿਲੇਬਸ ਲਿਮਿਟਡ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਨਾਲ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਧੀਆ ਸਕੋਰ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੀ ਸਿਲੈਕਸ਼ਨ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਇਹਨਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੈ। GK ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕਰੋ, ਬੇਅੰਤ ਨਹੀਂ।
ਜਿਹੜੇ ਪੇਪਰ ਮੈਂ ਦਿੱਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ GK ਦੇ ਇਹ ਹਿੱਸੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਆਏ:
- ਮਾਡਰਨ ਹਿਸਟਰੀ
- ਇੰਡੀਅਨ ਪੋਲੀਟੀ (ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ)
- ਕਰੰਟ ਅਫੇਅਰਜ਼ (ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ)
ਇੰਡੀਅਨ ਇਕਾਨਮੀ, ਜੌਗਰਫੀ ਅਤੇ ਇਨਵਾਇਰਨਮੈਂਟ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਘੱਟ ਸਵਾਲ ਆਏ। GK ਦਾ ਸਮਾਂ ਇਸੇ ਹਿਸਾਬ ਨਾਲ ਵੰਡੋ।
ਮੈਥ ਅਤੇ ਰੀਜ਼ਨਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ
ਮੇਰੇ ਲਾਈਵ ਸੈਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਡਾਊਟ ਮੈਥ ਅਤੇ ਰੀਜ਼ਨਿੰਗ ਦੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਮੇਰਾ ਜਵਾਬ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਖ਼ਾਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ:
- ਇੱਕ ਚੈਪਟਰ ਪੂਰਾ ਕਰੋ।
- ਉਸ ਚੈਪਟਰ ਵਿੱਚ ਸਵਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਜਿੰਨੀਆਂ ਟਾਈਪਾਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲਿਸਟ ਬਣਾਓ।
- ਹਰ ਟਾਈਪ ਦੇ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਵਾਲ ਹੱਲ ਕਰੋ, ਸਿਰਫ਼ ਆਸਾਨ ਵਾਲੇ ਨਹੀਂ।
- ਚੈਪਟਰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਦੇ 100 ਤੋਂ 200 ਸਵਾਲ ਹੱਲ ਕਰੋ। ਇਸ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਦੇ ਟੌਪਿਕ-ਵਾਈਜ਼ ਕੁਇਜ਼ ਇਸੇ ਕੰਮ ਲਈ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।
ਪੇਪਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਦੇ ਸਬਕ
- ਪੇਪਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਨਾ ਪੜ੍ਹੋ। ਪੇਪਰ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਦੂਰ ਰੱਖ ਦਿਓ। ਆਖ਼ਰੀ ਮਿੰਟ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਨਾਲ ਸਿਰਫ਼ ਪੈਨਿਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਪਹਿਲਾਂ ਉਹ ਸਵਾਲ ਕਰੋ ਜੋ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਔਖੇ ਸਵਾਲਾਂ ਨੂੰ ਹੱਥ ਲਾਉਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਪੱਕੇ ਸਵਾਲ ਹੱਲ ਕਰੋ।
- ਇੱਕ ਸਵਾਲ 'ਤੇ 1 ਮਿੰਟ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਾ ਲਾਓ। ਵੱਧ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ ਤਾਂ ਮਾਰਕ ਕਰਕੇ ਅੱਗੇ ਵਧੋ।
- ਅਸਲ ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਰਿਹਰਸਲ ਕਰੋ। ਪੇਪਰ ਤੋਂ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਮਹੀਨਾ ਪਹਿਲਾਂ ਘਰ ਬੈਠ ਕੇ ਮੌਕ ਟੈਸਟ ਉਸੇ ਸਮੇਂ ਦਿਓ ਜਦੋਂ ਤੁਹਾਡਾ ਪੇਪਰ ਹੈ, ਚਾਹੇ ਸਵੇਰੇ, 12 ਵਜੇ ਜਾਂ 3 ਵਜੇ। ਪੇਪਰ ਅਕਸਰ ਗਰਮੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਕਈ ਵਾਰ ਸੈਂਟਰ ਵਿੱਚ AC ਨਹੀਂ ਚੱਲਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਘਰ ਵੀ ਬਿਨਾਂ AC ਤੋਂ ਬੈਠ ਕੇ ਪੇਪਰ ਅਟੈਂਪਟ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਪੇਪਰ ਵਾਲੇ ਦਿਨ ਗਰਮੀ ਤੁਹਾਡਾ ਬਹਾਨਾ ਨਹੀਂ ਬਣ ਸਕੇਗੀ।
ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਟ੍ਰਿਕ
ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਬਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕੋਈ ਟ੍ਰਿਕ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਸਿਵਾਏ ਇਸਦੇ: ਸੋਰਸ ਘੱਟ ਤੋਂ ਘੱਟ, ਰਿਵੀਜ਼ਨ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ। ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਚੁਣੋ, 1-7-30 ਫੋਲੋ ਕਰੋ, ਮੈਥ ਅਤੇ ਰੀਜ਼ਨਿੰਗ ਟਾਈਪ-ਵਾਈਜ਼ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਘਰ ਬੈਠ ਕੇ ਪੇਪਰ ਦੀ ਰਿਹਰਸਲ ਕਰੋ। ਇਹੀ ਮੈਨੂੰ ਰੈਂਕ 2 ਤੱਕ ਲੈ ਕੇ ਗਿਆ।
ਕਿਤੇ ਅਟਕ ਜਾਓ ਤਾਂ ਆਪਣਾ ਡਾਊਟ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਲਾਈਵ ਸੈਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਲਿਆਓ ਜਾਂ ਟੈਲੀਗ੍ਰਾਮ ਗਰੁੱਪ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛੋ। ਮੈਂ ਉਹ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹਾਂ।