ਨੀਤੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਮੌਲਿਕ ਕਰਤੱਵ - Part 1 - MCQ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਉੱਤਰ
ਜਨਰਲ ਨਾਲੇਜ ਦੇ 20 ਸਵਾਲ ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ। ਹਰ ਸਵਾਲ ਹੇਠਾਂ "ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ" ਦਬਾ ਕੇ ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਪੜ੍ਹੋ।
ਇਸ ਸੈੱਟ ਵਿੱਚ 20 ਸਵਾਲ ਹਨ, ਲਗਭਗ 10 ਮਿੰਟ ਦਾ ਅਭਿਆਸ। ਪਹਿਲਾਂ ਇੱਥੇ ਸਵਾਲ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਆਪ ਉੱਤਰ ਸੋਚੋ, ਫਿਰ ਟਾਈਮਡ ਕੁਇਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਸਕੋਰ ਵੇਖੋ।
ਨੀਤੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਮੌਲਿਕ ਕਰਤੱਵ - Part 1 ਬਾਰੇ
ਸੈੱਟ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ।
ਇਹ ਸਵਾਲ ਪੰਜਾਬ ਦੀਆਂ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਉੱਤੇ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ: ਚਾਰ ਵਿਕਲਪ, ਇੱਕ ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਹਰ ਉੱਤਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ। ਇਹੀ ਸੈੱਟ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
ਜਿਹੜਾ ਸਵਾਲ ਦੋ ਵਾਰ ਗਲਤ ਹੋਵੇ, ਉਹਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਾਪੀ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਲਓ - ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੁਹਰਾਈ ਲਈ ਇਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕੰਮ ਦੀ ਸੂਚੀ ਹੈ।
ਨੀਤੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਮੌਲਿਕ ਕਰਤੱਵ - Part 1: ਸਾਰੇ 20 ਸਵਾਲ
ਹਰ ਸਵਾਲ ਦਾ ਉੱਤਰ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਉਸਦੇ ਹੇਠਾਂ ਹੈ।
-
ਸੰਵਿਧਾਨ ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਅਨੁਛੇਦ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜ ਦੇ ਨੀਤੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਿਧਾਂਤ (DPSP) ਕਿਸੇ ਅਦਾਲਤ ਰਾਹੀਂ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ, ਪਰ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸ਼ਾਸਨ ਵਿੱਚ ਬੁਨਿਆਦੀ ਹਨ?
- ਅਨੁਛੇਦ 32
- ਅਨੁਛੇਦ 36
- ਅਨੁਛੇਦ 37
- ਅਨੁਛੇਦ 51
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (C) ਅਨੁਛੇਦ 37
ਵਿਆਖਿਆ: ਅਨੁਛੇਦ 37 ਅਨੁਸਾਰ DPSP non-justiciable ਹਨ, ਯਾਨੀ ਅਦਾਲਤ ਵਿੱਚ ਲਾਗੂ ਨਹੀਂ ਕਰਵਾਏ ਜਾ ਸਕਦੇ, ਪਰ ਕਾਨੂੰਨ ਬਣਾਉਂਦੇ ਸਮੇਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨਾ ਰਾਜ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ। ਅਨੁਛੇਦ 32 ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਉਪਚਾਰਾਂ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੁਛੇਦ 36 ਸਿਰਫ਼ Part IV ਲਈ 'ਰਾਜ' ਦੀ ਪਰਿਭਾਸ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
-
ਭਾਰਤੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਨੀਤੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦਾ ਵਿਚਾਰ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ?
- ਅਮਰੀਕਾ (USA)
- ਆਇਰਲੈਂਡ
- ਇੰਗਲੈਂਡ (UK)
- ਕੈਨੇਡਾ
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (B) ਆਇਰਲੈਂਡ
ਵਿਆਖਿਆ: DPSP ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਭਾਗ IV (ਅਨੁਛੇਦ 36–51) ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਆਇਰਲੈਂਡ ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਤੋਂ ਲਏ ਗਏ ਹਨ। ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰ USA ਤੋਂ, ਸੰਸਦੀ ਸਰਕਾਰ UK ਤੋਂ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕੇਂਦਰ ਵਾਲਾ ਸੰਘ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ।
-
ਕਿਹੜਾ ਅਨੁਛੇਦ ਰਾਜ ਨੂੰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਕਾਇਮ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ (ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਰਾਜ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਨਿਆਂ)?
- ਅਨੁਛੇਦ 38
- ਅਨੁਛੇਦ 36
- ਅਨੁਛੇਦ 43
- ਅਨੁਛੇਦ 47
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (A) ਅਨੁਛੇਦ 38
ਵਿਆਖਿਆ: ਅਨੁਛੇਦ 38 ਰਾਜ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ, ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਨਿਆਂ ਵਾਲੀ ਸਮਾਜਿਕ ਵਿਵਸਥਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਆਮਦਨ, ਰੁਤਬੇ ਅਤੇ ਮੌਕਿਆਂ ਦੀ ਅਸਮਾਨਤਾ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਹੀ ਲੋਕ ਭਲਾਈ ਰਾਜ (Welfare State) ਦਾ ਆਧਾਰ ਹੈ।
-
'ਬਰਾਬਰ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਹਾਇਤਾ' DPSP ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਅਨੁਛੇਦ ਅਧੀਨ ਹੈ?
- ਅਨੁਛੇਦ 39
- ਅਨੁਛੇਦ 41
- ਅਨੁਛੇਦ 46
- ਅਨੁਛੇਦ 39A
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (D) ਅਨੁਛੇਦ 39A
ਵਿਆਖਿਆ: ਅਨੁਛੇਦ 39A (ਬਰਾਬਰ ਨਿਆਂ ਅਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਹਾਇਤਾ) 42ਵੀਂ ਸੋਧ, 1976 ਰਾਹੀਂ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਗ਼ਰੀਬੀ ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਨਾਗਰਿਕ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਨਾ ਰਹਿਣਾ ਪਵੇ। ਇਸ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ Legal Services Authorities Act, 1987 ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ।
-
DPSP ਦਾ ਕਿਹੜਾ ਅਨੁਛੇਦ ਰਾਜ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਨੂੰ ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਨ ਦੀਆਂ ਇਕਾਈਆਂ ਵਜੋਂ ਸੰਗਠਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?
- ਅਨੁਛੇਦ 43
- ਅਨੁਛੇਦ 40
- ਅਨੁਛੇਦ 48
- ਅਨੁਛੇਦ 50
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (B) ਅਨੁਛੇਦ 40
ਵਿਆਖਿਆ: ਅਨੁਛੇਦ 40 ਪਿੰਡ ਪੰਚਾਇਤਾਂ ਬਾਰੇ ਗਾਂਧੀਵਾਦੀ ਸਿਧਾਂਤ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ 73ਵੀਂ ਸੋਧ, 1992 (ਭਾਗ IX, ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ) ਰਾਹੀਂ ਸੰਵਿਧਾਨਕ ਰੂਪ ਮਿਲਿਆ।
-
ਕੰਮ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ, ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਅਤੇ ਬੇਰੁਜ਼ਗਾਰੀ, ਬੁਢਾਪਾ, ਬਿਮਾਰੀ ਤੇ ਅਪੰਗਤਾ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਹੈ?
- ਅਨੁਛੇਦ 39
- ਅਨੁਛੇਦ 42
- ਅਨੁਛੇਦ 41
- ਅਨੁਛੇਦ 21A
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (C) ਅਨੁਛੇਦ 41
ਵਿਆਖਿਆ: ਅਨੁਛੇਦ 41 ਰਾਜ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਆਰਥਿਕ ਸਮਰੱਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ, ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਰਕਾਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦੇਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। MGNREGA ਅਤੇ ਬੁਢਾਪਾ ਪੈਨਸ਼ਨ ਵਰਗੀਆਂ ਸਕੀਮਾਂ ਇਸੇ ਸਿਧਾਂਤ ਉੱਤੇ ਹਨ। ਅਨੁਛੇਦ 21A (6–14 ਸਾਲ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ਸਿੱਖਿਆ) ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ, DPSP ਨਹੀਂ।
-
ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਜਣੇਪਾ ਰਾਹਤ (maternity relief) ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਿਹੜੇ ਅਨੁਛੇਦ ਵਿੱਚ ਹੈ?
- ਅਨੁਛੇਦ 45
- ਅਨੁਛੇਦ 47
- ਅਨੁਛੇਦ 39A
- ਅਨੁਛੇਦ 42
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (D) ਅਨੁਛੇਦ 42
ਵਿਆਖਿਆ: ਅਨੁਛੇਦ 42 ਰਾਜ ਨੂੰ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖੀ ਹਾਲਤਾਂ ਅਤੇ ਜਣੇਪਾ ਰਾਹਤ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। Maternity Benefit Act ਇਸੇ ਸਿਧਾਂਤ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
-
ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾਵਾਂ (Co-operative Societies) ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਨੁਛੇਦ 43B ਕਿਸ ਸੋਧ ਰਾਹੀਂ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ?
- 97ਵੀਂ ਸੋਧ, 2011
- 42ਵੀਂ ਸੋਧ, 1976
- 44ਵੀਂ ਸੋਧ, 1978
- 86ਵੀਂ ਸੋਧ, 2002
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (A) 97ਵੀਂ ਸੋਧ, 2011
ਵਿਆਖਿਆ: 97ਵੀਂ ਸੋਧ, 2011 ਨੇ ਅਨੁਛੇਦ 43B (ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾਵਾਂ ਦਾ ਸਵੈ-ਇੱਛਤ ਗਠਨ, ਖ਼ੁਦਮੁਖ਼ਤਿਆਰ ਕੰਮਕਾਜ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਕੰਟਰੋਲ) ਜੋੜਿਆ। ਇਸੇ ਸੋਧ ਨੇ ਭਾਗ IX-B ਜੋੜਿਆ ਅਤੇ ਅਨੁਛੇਦ 19(1)(c) ਵਿੱਚ ਸਹਿਕਾਰੀ ਸਭਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।
-
ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕਸਾਰ ਸਿਵਲ ਕੋਡ (Uniform Civil Code) ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਕਿਹੜੇ ਅਨੁਛੇਦ ਵਿੱਚ ਹੈ?
- ਅਨੁਛੇਦ 44
- ਅਨੁਛੇਦ 45
- ਅਨੁਛੇਦ 48
- ਅਨੁਛੇਦ 50
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (A) ਅਨੁਛੇਦ 44
ਵਿਆਖਿਆ: ਅਨੁਛੇਦ 44 ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕਸਾਰ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਗੋਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਸਾਂਝਾ ਸਿਵਲ ਕੋਡ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਰਾਖੰਡ ਨੇ 2024 ਵਿੱਚ UCC ਕਾਨੂੰਨ ਪਾਸ ਕੀਤਾ।
-
86ਵੀਂ ਸੋਧ (2002) ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਨੁਛੇਦ 45 ਰਾਜ ਨੂੰ ਕਿੰਨੀ ਉਮਰ ਤੱਕ ਦੇ ਸਾਰੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮੁੱਢਲੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ?
- 14 ਸਾਲ
- 10 ਸਾਲ
- 6 ਸਾਲ
- 18 ਸਾਲ
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (C) 6 ਸਾਲ
ਵਿਆਖਿਆ: 86ਵੀਂ ਸੋਧ ਨੇ ਅਨੁਛੇਦ 45 ਨੂੰ 6 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਦੇਖਭਾਲ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਤੱਕ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। 6–14 ਸਾਲ ਲਈ ਮੁਫ਼ਤ ਅਤੇ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸਿੱਖਿਆ ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰ (ਅਨੁਛੇਦ 21A) ਅਤੇ ਮਾਪਿਆਂ ਦਾ ਕਰਤੱਵ (ਅਨੁਛੇਦ 51A(k)) ਬਣ ਗਈ।
-
ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀਆਂ, ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਕਿਸ ਅਧੀਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ?
- ਅਨੁਛੇਦ 38
- ਅਨੁਛੇਦ 46
- ਅਨੁਛੇਦ 43A
- ਅਨੁਛੇਦ 17
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (B) ਅਨੁਛੇਦ 46
ਵਿਆਖਿਆ: ਅਨੁਛੇਦ 46 ਰਾਜ ਨੂੰ SC, ST ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਹਿੱਤਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਾਜਿਕ ਬੇਇਨਸਾਫ਼ੀ ਤੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਛੇਦ 17 (ਛੂਤ-ਛਾਤ ਦਾ ਖ਼ਾਤਮਾ) ਮੌਲਿਕ ਅਧਿਕਾਰ ਹੈ।
-
ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ ਉੱਚਾ ਕਰਨਾ, ਜਨ ਸਿਹਤ ਸੁਧਾਰਨਾ ਅਤੇ ਸਿਹਤ ਲਈ ਹਾਨੀਕਾਰਕ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਾਉਣਾ ਕਿਸ ਅਨੁਛੇਦ ਅਧੀਨ ਰਾਜ ਦਾ ਫ਼ਰਜ਼ ਹੈ?
- ਅਨੁਛੇਦ 42
- ਅਨੁਛੇਦ 48
- ਅਨੁਛੇਦ 21
- ਅਨੁਛੇਦ 47
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (D) ਅਨੁਛੇਦ 47
ਵਿਆਖਿਆ: ਅਨੁਛੇਦ 47 ਪੋਸ਼ਣ, ਜੀਵਨ ਪੱਧਰ, ਜਨ ਸਿਹਤ ਅਤੇ ਨਸ਼ੀਲੇ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੇ ਨਸ਼ਿਆਂ ਦੀ ਮਨਾਹੀ (ਦਵਾਈ ਦੇ ਮਕਸਦ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਗੁਜਰਾਤ ਅਤੇ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਾਬਬੰਦੀ ਇਸੇ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ।
-
ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ ਅਤੇ ਜੰਗਲਾਂ ਤੇ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਬਾਰੇ ਅਨੁਛੇਦ 48A ਕਿਸ ਰਾਹੀਂ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ?
- 42ਵੀਂ ਸੋਧ, 1976
- 44ਵੀਂ ਸੋਧ, 1978
- 73ਵੀਂ ਸੋਧ, 1992
- ਮੂਲ ਸੰਵਿਧਾਨ, 1950
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (A) 42ਵੀਂ ਸੋਧ, 1976
ਵਿਆਖਿਆ: ਅਨੁਛੇਦ 48A 42ਵੀਂ ਸੋਧ, 1976 ਰਾਹੀਂ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ। ਇਸੇ ਸੋਧ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਦਾ ਮਿਲਦਾ-ਜੁਲਦਾ ਕਰਤੱਵ ਅਨੁਛੇਦ 51A(g) ਵੀ ਜੋੜਿਆ: ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਤਾਵਰਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸੁਧਾਰ।
-
ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਨੂੰ ਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕਿਸ ਵਿੱਚ ਹੈ?
- ਅਨੁਛੇਦ 44
- ਅਨੁਛੇਦ 124
- ਅਨੁਛੇਦ 50
- ਅਨੁਛੇਦ 51
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (C) ਅਨੁਛੇਦ 50
ਵਿਆਖਿਆ: ਅਨੁਛੇਦ 50 ਰਾਜ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ ਨੂੰ ਕਾਰਜਪਾਲਿਕਾ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅਨੁਛੇਦ 124 ਸੁਪਰੀਮ ਕੋਰਟ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਬਾਰੇ ਹੈ।
-
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਿਸ ਅਨੁਛੇਦ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ?
- ਅਨੁਛੇਦ 51A
- ਅਨੁਛੇਦ 50
- ਅਨੁਛੇਦ 253
- ਅਨੁਛੇਦ 51
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (D) ਅਨੁਛੇਦ 51
ਵਿਆਖਿਆ: ਅਨੁਛੇਦ 51, ਜੋ ਆਖ਼ਰੀ DPSP ਹੈ, ਰਾਜ ਨੂੰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਆਂਪੂਰਨ ਸੰਬੰਧ, ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਅਤੇ ਝਗੜਿਆਂ ਦਾ ਸਾਲਸੀ ਰਾਹੀਂ ਨਿਪਟਾਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਨੁਛੇਦ 51A (ਮੌਲਿਕ ਕਰਤੱਵ) ਨਾਲ ਨਾ ਮਿਲਾਓ।
-
DPSP ਦੇ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜੇ ਅਨੁਛੇਦ 42ਵੀਂ ਸੋਧ, 1976 ਰਾਹੀਂ ਜੋੜੇ ਗਏ?
- 43B, 45 ਅਤੇ 48A
- 39A, 43A ਅਤੇ 48A
- 39A, 44 ਅਤੇ 50
- 40, 43B ਅਤੇ 51
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (B) 39A, 43A ਅਤੇ 48A
ਵਿਆਖਿਆ: 42ਵੀਂ ਸੋਧ ਨੇ ਤਿੰਨ ਨਵੇਂ DPSP ਜੋੜੇ: 39A (ਮੁਫ਼ਤ ਕਾਨੂੰਨੀ ਸਹਾਇਤਾ), 43A (ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਦੀ ਭਾਗੀਦਾਰੀ) ਅਤੇ 48A (ਵਾਤਾਵਰਨ)। 43B 97ਵੀਂ ਸੋਧ ਨਾਲ ਆਇਆ; 40, 44, 50 ਅਤੇ 51 ਮੂਲ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਹਨ।
-
ਮੌਲਿਕ ਕਰਤੱਵ 42ਵੀਂ ਸੋਧ, 1976 ਰਾਹੀਂ ਕਿਸ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਉੱਤੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਜੋੜੇ ਗਏ?
- ਸਰਕਾਰੀਆ ਕਮਿਸ਼ਨ
- ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਕਮੇਟੀ
- ਬਲਵੰਤ ਰਾਏ ਮਹਿਤਾ ਕਮੇਟੀ
- ਵਰਮਾ ਕਮੇਟੀ
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (B) ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਕਮੇਟੀ
ਵਿਆਖਿਆ: ਸਵਰਨ ਸਿੰਘ ਕਮੇਟੀ (1976) ਨੇ ਮੌਲਿਕ ਕਰਤੱਵਾਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕੀਤੀ ਅਤੇ 42ਵੀਂ ਸੋਧ ਨੇ 10 ਕਰਤੱਵ ਜੋੜੇ। ਸਰਕਾਰੀਆ ਕਮਿਸ਼ਨ ਕੇਂਦਰ-ਰਾਜ ਸੰਬੰਧਾਂ ਬਾਰੇ, ਬਲਵੰਤ ਰਾਏ ਮਹਿਤਾ ਕਮੇਟੀ ਪੰਚਾਇਤੀ ਰਾਜ ਬਾਰੇ ਅਤੇ ਵਰਮਾ ਕਮੇਟੀ (1999) ਮੌਲਿਕ ਕਰਤੱਵਾਂ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਬਾਰੇ ਸੀ।
-
ਮੌਲਿਕ ਕਰਤੱਵ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੇ ਕਿਹੜੇ ਭਾਗ ਅਤੇ ਅਨੁਛੇਦ ਵਿੱਚ ਹਨ?
- ਭਾਗ III, ਅਨੁਛੇਦ 32
- ਭਾਗ IV, ਅਨੁਛੇਦ 51
- ਭਾਗ IX, ਅਨੁਛੇਦ 243
- ਭਾਗ IV-A, ਅਨੁਛੇਦ 51A
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (D) ਭਾਗ IV-A, ਅਨੁਛੇਦ 51A
ਵਿਆਖਿਆ: ਮੌਲਿਕ ਕਰਤੱਵ ਭਾਗ IV-A ਵਿੱਚ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਅਨੁਛੇਦ 51A ਹੈ। ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਪੁਰਾਣੇ USSR (ਸੋਵੀਅਤ ਸੰਘ) ਦੇ ਸੰਵਿਧਾਨ ਤੋਂ ਲਿਆ ਗਿਆ। DPSP ਵਾਂਗ ਇਹ ਵੀ non-justiciable ਹਨ ਅਤੇ ਸਿਰਫ਼ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਉੱਤੇ ਲਾਗੂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
-
11ਵਾਂ ਮੌਲਿਕ ਕਰਤੱਵ, ਕਿ ਮਾਪੇ ਜਾਂ ਸਰਪ੍ਰਸਤ 6 ਤੋਂ 14 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦੇਣਗੇ, ਕਿਸ ਰਾਹੀਂ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ?
- 86ਵੀਂ ਸੋਧ, 2002
- 42ਵੀਂ ਸੋਧ, 1976
- 44ਵੀਂ ਸੋਧ, 1978
- 97ਵੀਂ ਸੋਧ, 2011
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (A) 86ਵੀਂ ਸੋਧ, 2002
ਵਿਆਖਿਆ: 86ਵੀਂ ਸੋਧ, 2002 ਨੇ ਕਰਤੱਵ 51A(k) ਜੋੜਿਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਕੁੱਲ ਕਰਤੱਵ 10 ਤੋਂ 11 ਹੋ ਗਏ। ਇਸੇ ਸੋਧ ਨੇ ਅਨੁਛੇਦ 21A (ਸਿੱਖਿਆ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ) ਜੋੜਿਆ ਅਤੇ ਅਨੁਛੇਦ 45 ਬਦਲਿਆ।
-
ਹੇਠ ਲਿਖਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕਿਹੜਾ ਅਨੁਛੇਦ 51A ਅਧੀਨ ਮੌਲਿਕ ਕਰਤੱਵ ਨਹੀਂ ਹੈ?
- ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ, ਮਨੁੱਖਤਾਵਾਦ ਅਤੇ ਖੋਜ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵਿਕਸਿਤ ਕਰਨਾ
- ਜਨਤਕ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ
- ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ (National Song) ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ
- ਸਾਡੀ ਸਾਂਝੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਅਮੀਰ ਵਿਰਾਸਤ ਦੀ ਕਦਰ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲ ਕਰਨਾ
ਉੱਤਰ ਵੇਖੋ
ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (C) ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ (National Song) ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨਾ
ਵਿਆਖਿਆ: ਕਰਤੱਵ 51A(a) ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਸੰਵਿਧਾਨ, ਉਸ ਦੇ ਆਦਰਸ਼ਾਂ ਤੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਝੰਡੇ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗਾਨ (National Anthem) ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਗੀਤ (National Song) ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਵਿਗਿਆਨਕ ਸੋਚ 51A(h), ਜਨਤਕ ਜਾਇਦਾਦ 51A(i) ਅਤੇ ਸਾਂਝੀ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ 51A(f) ਹੈ।
ਇਹ ਸਵਾਲ ਕਿਹੜੀਆਂ ਪ੍ਰੀਖਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ
ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਦਾ ਪੰਨਾ ਖੋਲ੍ਹੋ: ਸਿਲੇਬਸ, ਪਿਛਲੇ ਪੇਪਰ ਅਤੇ ਨੋਟਸ।
ਹੋਰ ਪੰਜਾਬੀ ਸੈੱਟ
ਜਨਰਲ ਨਾਲੇਜ ਦੇ ਹੋਰ ਸਵਾਲ, ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ।
ਹੁਣ ਘੜੀ ਨਾਲ ਕੁਇਜ਼ ਦਿਓ
20 ਸਵਾਲ, ਤੁਰੰਤ ਸਕੋਰ ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਰਿਵਿਊ।
ਆਮ ਸਵਾਲ
ਇਸ ਸੈੱਟ ਬਾਰੇ।
ਨੀਤੀ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਮੌਲਿਕ ਕਰਤੱਵ - Part 1 ਵਿੱਚ ਕਿੰਨੇ ਸਵਾਲ ਹਨ?
ਇਸ ਸੈੱਟ ਵਿੱਚ 20 ਸਵਾਲ ਹਨ। ਹਰ ਸਵਾਲ ਦੇ ਚਾਰ ਵਿਕਲਪ ਹਨ ਅਤੇ ਹਰ ਉੱਤਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕੀ ਇਹ ਸਵਾਲ ਮੁਫ਼ਤ ਹਨ?
ਹਾਂ। House of Aspirants ਦੇ ਸਾਰੇ ਸਵਾਲ, ਕੁਇਜ਼ ਅਤੇ ਨੋਟਸ ਮੁਫ਼ਤ ਹਨ ਅਤੇ ਖੋਲ੍ਹਣ ਲਈ ਲੌਗਇਨ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ।
ਕੀ ਇਹੀ ਸਵਾਲ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹਨ?
ਹਾਂ। ਉੱਪਰ "English version" ਬਟਨ ਨਾਲ ਇਹੀ ਸੈੱਟ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਦਾ ਹੈ।