ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਈਸਟ ਇੰਡੀਆ ਕੰਪਨੀ ਦਾ ਵਿਸਥਾਰ - ਭਾਗ 3 - MCQ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਉੱਤਰ

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (A) ਹੈਨਰੀ ਲਾਰੈਂਸ, ਜੌਨ ਲਾਰੈਂਸ ਅਤੇ ਚਾਰਲਸ ਮੈਨਸੇਲ

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਹੈਨਰੀ ਲਾਰੈਂਸ, ਜੌਨ ਲਾਰੈਂਸ ਅਤੇ ਚਾਰਲਸ ਮੈਨਸੇਲ ਹੈ। ਬੋਰਡ ਵਿੱਚ ਲਾਰੈਂਸ ਭਰਾ ਹੈਨਰੀ ਅਤੇ ਜੌਨ ਅਤੇ ਚਾਰਲਸ ਮੈਨਸੇਲ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਵੱਖਰੇ ਅਹੁਦਿਆਂ, ਫ਼ੌਜਾਂ ਜਾਂ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹਨ। 1853 ਵਿੱਚ ਬੋਰਡ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਪੰਜਾਬ ਨੂੰ ਚੀਫ਼ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਅਧੀਨ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (B) ਜੌਨ ਲਾਰੈਂਸ

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਜੌਨ ਲਾਰੈਂਸ ਹੈ। 1853 ਵਿੱਚ ਪੰਜਾਬ ਬੋਰਡ ਦੇ ਖਾਤਮੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੌਨ ਲਾਰੈਂਸ ਪਹਿਲਾ ਚੀਫ਼ ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਬਣਿਆ। ਹੈਨਰੀ ਲਾਰੈਂਸ ਅਤੇ ਮੈਨਸੇਲ ਬੋਰਡ ਮੈਂਬਰ ਸਨ; ਨੈਪੀਅਰ ਸਿੰਧ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗਵਰਨਰ ਸੀ। ਇਹ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨਿਕ ਬਦਲਾਅ 1849 ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿਲੇਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਇਆ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (C) 4-2-3-1

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ 4-2-3-1 ਹੈ। ਪਲਾਸੀ 1757, ਬਕਸਰ 1764, ਬੱਸੀਨ 1802 ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ 1809 ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਹਨ। ਬਾਕੀ ਕ੍ਰਮ ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਨੂੰ ਸਹੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦੇ। ਇਹ ਕ੍ਰਮ ਬੰਗਾਲ, ਮਰਾਠਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਸਥਾਰ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (D) 2-3-1-4

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ 2-3-1-4 ਹੈ। ਪਹਿਲਾ ਐਂਗਲੋ-ਮੈਸੂਰ ਯੁੱਧ 1767, ਪਹਿਲਾ ਐਂਗਲੋ-ਮਰਾਠਾ ਯੁੱਧ 1775, ਸਿੰਧ ਦਾ ਵਿਲੇਅ 1843 ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਯੁੱਧ 1845 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ। ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ ਇਹ ਤਾਰੀਖੀ ਕ੍ਰਮ ਖਰਾਬ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾ ਦੂਜੇ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਯੁੱਧ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਲੇਅ ਤੱਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (A) ਮਦਰਾਸ–ਮੰਗਲੌਰ–ਸ੍ਰੀਰੰਗਪਟਨਮ–ਚੌਥੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਧੀ ਨਹੀਂ

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਮਦਰਾਸ–ਮੰਗਲੌਰ–ਸ੍ਰੀਰੰਗਪਟਨਮ–ਚੌਥੇ ਯੁੱਧ ਦੀ ਕੋਈ ਸੰਧੀ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਤਿੰਨ ਯੁੱਧ ਮਦਰਾਸ, ਮੰਗਲੌਰ ਅਤੇ ਸ੍ਰੀਰੰਗਪਟਨਮ ਦੀਆਂ ਸੰਧੀਆਂ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਏ; ਚੌਥਾ ਯੁੱਧ ਟੀਪੂ ਦੀ ਮੌਤ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਕੋਈ ਸੰਧੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਬਾਕੀ ਕ੍ਰਮ ਸੰਧੀਆਂ ਦਾ ਕਾਲਕ੍ਰਮ ਉਲਟਦੇ ਹਨ ਜਾਂ ਚੌਥੇ ਯੁੱਧ ਨਾਲ ਗਲਤ ਸੰਧੀ ਜੋੜਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਧੀਆਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 1769, 1784 ਅਤੇ 1792 ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹਨ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (B) ਸਿੰਧ ਦਾ ਵਿਲੇਅ — 1846

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਸਿੰਧ ਦਾ ਵਿਲੇਅ — 1846 ਹੈ। ਸਿੰਧ ਦਾ ਵਿਲੇਅ 1843 ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ, 1846 ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ। ਪਲਾਸੀ, ਬਕਸਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਲੇਅ ਦੀਆਂ ਜੋੜੀਆਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਤਾਰੀਖਾਂ ਨਾਲ ਸਹੀ ਹਨ। ਸਮਾਂ-ਰੇਖਾ ਐਂਗਲੋ-ਸਿੱਖ ਯੁੱਧਾਂ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸਿੰਧ ਦਾ ਵਿਲੇਅ ਦਰਜ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (C) A ਅਤੇ R ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹਨ ਅਤੇ R, A ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ।

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ A ਅਤੇ R ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹਨ ਅਤੇ R, A ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ। ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹਨ ਅਤੇ ਸਾਂਝੀਆਂ ਫ਼ੌਜਾਂ ਦੀ ਹਾਰ ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਬਕਸਰ ਨੇ ਬੰਗਾਲ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੀ ਸਰਵੋਚਤਾ ਕਿਵੇਂ ਬਣਾਈ। ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ A ਜਾਂ R ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਜਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ ਸੰਬੰਧ ਨੂੰ ਗਲਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਨਕਾਰਦੇ ਹਨ। ਪਲਾਸੀ ਨੇ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਤਾਕਤਵਰ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਜਦਕਿ ਬਕਸਰ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਸਲ ਮਾਲਕ ਬਣਾਇਆ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (D) A ਅਤੇ R ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹਨ ਅਤੇ R, A ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ।

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ A ਅਤੇ R ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹਨ ਅਤੇ R, A ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਹੈ। ਹੈ। ਦੋਵੇਂ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹਨ ਅਤੇ ਗੁਜਰਾਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਯੁੱਧ ਦੇ ਅੰਤ ਅਤੇ ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਵਿਲੇਅ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਵਿਕਲਪ A ਅਤੇ R ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਅਤੇ ਵਿਆਖਿਆਤਮਕ ਸੰਬੰਧ ਦਾ ਸਹੀ ਮੁਲਾਂਕਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਗੁਜਰਾਤ ਦੀ ਲੜਾਈ 21 ਫਰਵਰੀ 1849 ਨੂੰ ਹੋਈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (A) ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ਾਂ ਨੇ

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ਾਂ ਨੇ ਹੈ। ਪਲਾਸੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ਾਂ ਨੇ ਮੀਰ ਜਾਫ਼ਰ ਨੂੰ ਬੰਗਾਲ ਦਾ ਨਵਾਬ ਬਣਾਇਆ। ਮਰਾਠੇ, ਸਿੱਖ ਅਤੇ ਨਿਜ਼ਾਮ ਉਸ ਨੂੰ ਗੱਦੀ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਉਣ ਵਾਲੀ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਸਨ। ਮੀਰ ਜਾਫ਼ਰ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜਵਾਈ ਮੀਰ ਕਾਸਿਮ ਦੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਅਸਤੀਫ਼ਾ ਦਿੱਤਾ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (B) ਮੀਰ ਕਾਸਿਮ

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਮੀਰ ਕਾਸਿਮ ਹੈ। ਮੀਰ ਕਾਸਿਮ ਨੇ ਮੀਰ ਜਾਫ਼ਰ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬੰਗਾਲ ਦੀ ਨਵਾਬੀ ਸੰਭਾਲੀ। ਸਿਰਾਜ ਪਲਾਸੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਨਜਮ-ਉਦ-ਦੌਲਾ ਮੀਰ ਜਾਫ਼ਰ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੂਜਾ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਸੀ। ਮੀਰ ਕਾਸਿਮ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਦੇ ਦੁਰੁਪਯੋਗ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਬਕਸਰ ਵਿੱਚ ਅਵਧ ਤੇ ਮੁਗ਼ਲ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (C) ਅਗਸਤ 1765

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਅਗਸਤ 1765 ਹੈ। ਰਾਬਰਟ ਕਲਾਈਵ ਨੇ ਅਗਸਤ 1765 ਵਿੱਚ ਇਲਾਹਾਬਾਦ ਦੀਆਂ ਦੋ ਸੰਧੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਜੂਨ 1757 ਪਲਾਸੀ, ਅਕਤੂਬਰ 1764 ਬਕਸਰ ਅਤੇ 1772 ਦੋਹਰੀ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਤ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਸੰਧੀ ਅਵਧ ਦੇ ਨਵਾਬ ਅਤੇ ਦੂਜੀ ਸ਼ਾਹ ਆਲਮ ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਹੋਈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (D) ਫਰਾਂਸ

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਫਰਾਂਸ ਹੈ। ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਨੇ ਫਰਾਂਸੀਸੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਹਥਿਆਰਖ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ। ਰੂਸ, ਅਵਧ ਅਤੇ ਸਿੰਧ ਨੂੰ ਇਸ ਤੱਥ ਵਿੱਚ ਮਦਦਗਾਰ ਤਾਕਤ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਟੀਪੂ ਨੇ ਦੂਤਾਵਾਸਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸੰਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (A) ਆਇਰ ਕੂਟ

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਆਇਰ ਕੂਟ ਹੈ। ਆਇਰ ਕੂਟ ਨੇ 1781 ਵਿੱਚ ਪੋਰਟੋ ਨੋਵੋ ਵਿਖੇ ਹੈਦਰ ਅਲੀ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਕਾਰਨਵਾਲਿਸ ਤੀਜੇ ਯੁੱਧ, ਵੈਲਜ਼ਲੀ ਮਰਾਠਾ ਸੰਦਰਭ ਅਤੇ ਮੁਨਰੋ ਬਕਸਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਹੈਦਰ ਦੀ 1782 ਵਿੱਚ ਮੌਤ ਹੋਈ ਅਤੇ ਟੀਪੂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਆਇਆ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (B) ਲਾਰਡ ਵੈਲਜ਼ਲੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀਰੰਗਪਟਨਮ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ।

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਲਾਰਡ ਵੈਲਜ਼ਲੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀਰੰਗਪਟਨਮ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਹੈ। ਚੌਥੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਲਾਰਡ ਵੈਲਜ਼ਲੀ ਨੇ ਸ੍ਰੀਰੰਗਪਟਨਮ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਕਾਰਨਵਾਲਿਸ ਤੀਜੇ ਯੁੱਧ, ਸਾਲਬਾਈ ਮਰਾਠਿਆਂ ਅਤੇ ਹੈਦਰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪੰਜਾਬੀ ਅਹੁਦੇ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੁੜਿਆ। ਉਸ ਹਮਲੇ ਵਿੱਚ ਟੀਪੂ ਦੀ ਮੌਤ ਹੋਈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (C) 1779

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ 1779 ਹੈ। ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੇ ਜਨਵਰੀ 1779 ਦੇ ਮੱਧ ਤੱਕ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਕਰਕੇ ਵਡਗਾਓਂ ਦੀ ਸੰਧੀ ਕੀਤੀ। 1782 ਸਾਲਬਾਈ, 1802 ਬੱਸੀਨ ਅਤੇ 1818 ਪੇਸ਼ਵਾ ਦੇ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਵਾਰਨ ਹੇਸਟਿੰਗਜ਼ ਨੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਇਹ ਸੰਧੀ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (D) ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਾਜੀਰਾਓ ਦੂਜਾ

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਾਜੀਰਾਓ ਦੂਜਾ ਹੈ। ਪੇਸ਼ਵਾ ਬਾਜੀਰਾਓ ਦੂਜੇ ਨੇ 31 ਦਸੰਬਰ 1802 ਨੂੰ ਬੱਸੀਨ ਦੀ ਸੰਧੀ ਕੀਤੀ। ਪੇਸ਼ਵਾ ਵੱਲੋਂ ਸਹਾਇਕ ਸੰਧੀ ਮੰਨਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਹੋਲਕਰ, ਸਿੰਧੀਆ ਅਤੇ ਭੋਂਸਲੇ ਨੇ ਵਿਰੋਧ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸੰਧੀ ਨਾਲ ਦੂਜਾ ਐਂਗਲੋ-ਮਰਾਠਾ ਯੁੱਧ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (A) ਜੂਨ 1818

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਜੂਨ 1818 ਹੈ। ਪੇਸ਼ਵਾ ਨੇ ਜੂਨ 1818 ਵਿੱਚ ਆਤਮ-ਸਮਰਪਣ ਕੀਤਾ। ਮਈ 1782 ਸਾਲਬਾਈ, ਦਸੰਬਰ 1802 ਬੱਸੀਨ ਅਤੇ ਮਾਰਚ 1849 ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਵਿਲੇਅ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਮਰਾਠਾ ਸੰਘ ਭੰਗ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੇਸ਼ਵਾ ਦਾ ਅਹੁਦਾ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (B) ਐਲਨਬਰੋ

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਐਲਨਬਰੋ ਹੈ। 1843 ਵਿੱਚ ਗਵਰਨਰ-ਜਨਰਲ ਐਲਨਬਰੋ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਿੰਧ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਸਾਮਰਾਜ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਇਆ ਗਿਆ। ਬੈਂਟਿੰਕ ਮੈਸੂਰ, ਡਲਹੌਜ਼ੀ ਪੰਜਾਬ ਅਤੇ ਮਿੰਟੋ ਕੂਟਨੀਤਿਕ ਮਿਸ਼ਨਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹਨ। ਚਾਰਲਸ ਨੈਪੀਅਰ ਸਿੰਧ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਗਵਰਨਰ ਬਣਿਆ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (C) ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ੁਜਾ ਨਾਲ

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ੁਜਾ ਨਾਲ ਹੈ। ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜੂਨ 1838 ਵਿੱਚ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਹ ਸ਼ੁਜਾ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਪੱਖੀ ਸੰਧੀ ਕੀਤੀ। ਹੋਰ ਸਮੂਹ ਇਸ ਸੰਧੀ ਲਈ ਦੱਸੇ ਗਏ ਪੱਖ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਸੰਧੀ 1839 ਵਿੱਚ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਹੋਈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (D) ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ

ਵਿਆਖਿਆ: ਸਹੀ ਉੱਤਰ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਹੈ। ਸ਼ੇਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਣਜੀਤ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਬਾਲਗ ਪੁੱਤਰ ਦਲੀਪ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ। ਖੜਕ ਅਤੇ ਨੌਨਿਹਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਮਰ ਚੁੱਕੇ ਸਨ; ਜਵਾਹਰ ਸਿੰਘ ਵਜ਼ੀਰ ਬਣਿਆ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਰਾਣੀ ਜਿੰਦਾਂ ਸਰਪ੍ਰਸਤ ਅਤੇ ਹੀਰਾ ਸਿੰਘ ਡੋਗਰਾ ਵਜ਼ੀਰ ਸੀ।