ਗੁਰੂ ਅਮਰਦਾਸ ਜੀ, ਰਾਮਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ - ਭਾਗ 1 - MCQ ਸਵਾਲ ਅਤੇ ਉੱਤਰ

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (C) ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ

ਵਿਆਖਿਆ: ਨੋਟਸ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਨਾਮ ਭਾਈ ਜੇਠਾ ਜੀ ਸੀ। ਮੋਹਰੀ ਜੀ, ਮੋਹਨ ਜੀ ਅਤੇ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਹਨ, ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਹੋਰ ਨਾਵਾਂ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ। ਨੋਟਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਸੋਢੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (A) ਕੇਵਲ 1

ਵਿਆਖਿਆ: ਕਥਨ 1 ਸਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੇਰਵੇ ਵਿੱਚ ਮਾਤਾ ਮਨਸਾ ਦੇਵੀ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਥਨ 2 ਗ਼ਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬੀਬੀ ਦਾਨੀ ਜੀ ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਸੰਤਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹਨ। ਇਸੇ ਸੂਚੀ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ ਜੀ ਅਤੇ ਮੋਹਨ ਜੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੋਟਸ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਸੰਤਾਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (A) ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ

ਵਿਆਖਿਆ: ਪਰਿਵਾਰਕ ਵੇਰਵੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਹਰਿਗੋਬਿੰਦ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ, ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਪੰਜਵੇਂ ਸਿੱਖ ਗੁਰੂ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (D) A–3, B–1, C–2

ਵਿਆਖਿਆ: ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੇਜ ਭਾਨ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਬਖ਼ਤ ਕੌਰ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ A ਦਾ ਮਿਲਾਨ 3 ਨਾਲ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਹਰੀ ਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦਇਆ ਕੌਰ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ B ਦਾ ਮਿਲਾਨ 1 ਨਾਲ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਅਤੇ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਸਨ, ਇਸ ਲਈ C ਦਾ ਮਿਲਾਨ 2 ਨਾਲ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੰਬੰਧਾਂ ਤੋਂ ਬੀਬੀ ਭਾਨੀ ਜੀ ਦੀ ਪਛਾਣ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (B) 22

ਵਿਆਖਿਆ: ਨੋਟਸ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ 22 ਮੰਜੀਆਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀਆਂ। ਬਾਕੀ ਤਿੰਨ ਅੰਕ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੇਂਦਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਂਦਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਲੋਕਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਈ ਜਾਂਦੀ ਸੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਦੀਆਂ ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (B) 2 → 3 → 1

ਵਿਆਖਿਆ: ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 5 ਮਈ 1479 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਕ੍ਰਮ ਅੰਕ 2 ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 24 ਸਤੰਬਰ 1534 ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ 15 ਅਪ੍ਰੈਲ 1563 ਨੂੰ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਲਈ ਨੋਟਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਨਮ ਮਿਤੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਵਲ 2 → 3 → 1 ਦਾ ਕ੍ਰਮ ਸਹੀ ਹੈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (D) A ਗ਼ਲਤ ਹੈ, ਪਰ R ਸਹੀ ਹੈ

ਵਿਆਖਿਆ: A ਗ਼ਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਮਸੰਦਾਂ ਨੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਭੇਟਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਉਣੇ ਸਨ। R ਸਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਗੁਰੂ ਨਾਨਕ ਦੇਵ ਜੀ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਫੈਲਾਉਣਾ ਅਤੇ ਭੇਟਾਂ ਇਕੱਠੀਆਂ ਕਰਨਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੱਸੇ ਗਏ ਕਾਰਜ ਸਨ। ਨੋਟਸ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧੀਆਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (D) ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ

ਵਿਆਖਿਆ: ਦੁਹਰਾਈ ਲਈ ਦਿੱਤੀ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਸੱਚਾ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਦਾ ਖ਼ਿਤਾਬ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਖ਼ਿਤਾਬ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜਿਆ ਗਿਆ। ਨੋਟਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਖ਼ਿਤਾਬ ਦਾ ਅਰਥ ਸੱਚਾ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (C) ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੰਗਰ ਛਕਣਾ ਇੱਛਾ ਉੱਤੇ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ।

ਵਿਆਖਿਆ: ਲੰਗਰ ਛਕਣਾ ਇੱਛਾ ਉੱਤੇ ਛੱਡਣ ਵਾਲਾ ਕਥਨ ਗ਼ਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਨੋਟਸ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲੰਗਰ ਛਕਣਾ ਲਾਜ਼ਮੀ ਸੀ। ਸਤੀ ਅਤੇ ਪਰਦਾ ਪ੍ਰਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਾਲੇ ਦੋਵੇਂ ਕਥਨ ਸਹੀ ਹਨ। ਜਨਮ, ਵਿਆਹ ਅਤੇ ਮੌਤ ਲਈ ਸਿੱਖ ਰੀਤਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਸਪਸ਼ਟ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿਧਾਂਤ “ਪਹਿਲੇ ਪੰਗਤ, ਪਿੱਛੇ ਸੰਗਤ” ਹੈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (C) ਬਾਸਰਕੇ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ

ਵਿਆਖਿਆ: ਨੋਟਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਦਾ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦਾ ਬਾਸਰਕੇ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ, ਲਾਹੌਰ ਦੀ ਚੂਨਾ ਮੰਡੀ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਦਾ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੁਹਰਾਈ ਸਾਰਣੀ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਸਥਾਨ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਭੱਲਾ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (B) ਕੇਵਲ 1 ਅਤੇ 2

ਵਿਆਖਿਆ: ਕਥਨ 1 ਸਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਨੋਟਸ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੇ ਪੰਜ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਕਥਨ 2 ਸਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਅਤੇ ਭਗਤ ਰਵਿਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਨਾਮ ਸਪਸ਼ਟ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ। ਕਥਨ 3 ਗ਼ਲਤ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ੇਖ਼ ਫ਼ਰੀਦ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਪੋਥੀਆਂ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ, ਭਗਤ ਕਬੀਰ ਜੀ ਅਤੇ ਭਗਤ ਨਾਮਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (A) 2 → 4 → 1 → 3

ਵਿਆਖਿਆ: ਨੋਟਸ ਅਨੁਸਾਰ ਤਰਨ ਤਾਰਨ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1590 ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਜਲੰਧਰ ਦੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 1594 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ। ਆਦਿ ਗ੍ਰੰਥ ਦਾ ਸੰਕਲਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦਾ ਸਾਲ 1604 ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਸ਼ਹੀਦੀ ਦਾ ਸਾਲ 1606 ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਲਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰਮ 2 → 4 → 1 → 3 ਬਣਦਾ ਹੈ। ਜਲੰਧਰ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਇਹ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇੱਥੇ ਕਿਹੜੇ ਕਰਤਾਰਪੁਰ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (C) 638

ਵਿਆਖਿਆ: ਪ੍ਰੀਖਿਆ ਲਈ ਦਿੱਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਨੁਕਤੇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੇ ਕੁੱਲ 638 ਸ਼ਬਦ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ। 608, 618 ਅਤੇ 648 ਦੇ ਅੰਕ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ ਨਾਲ ਮੇਲ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ। ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਘੋੜੀਆਂ ਦਾ ਵੀ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਹ ਦੀਆਂ ਰਸਮਾਂ ਦੌਰਾਨ ਗਾਏ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਗੀਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (A) A ਅਤੇ R ਦੋਵੇਂ ਸਹੀ ਹਨ ਅਤੇ R, A ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਵਿਆਖਿਆ: A ਸਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਨੋਟਸ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਕਾਰਜਾਂ ਨੂੰ ਦਸਵੰਧ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। R ਵੀ ਸਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਆਮਦਨ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਸਮੂਹਕ ਭਲਾਈ ਲਈ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਸੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਅਤੇ ਲੰਗਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। R ਇਹ ਦੱਸ ਕੇ A ਦੀ ਸਹੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜਾਂ ਲਈ ਸਰੋਤ ਕਿਵੇਂ ਇਕੱਠੇ ਹੁੰਦੇ ਸਨ। ਨੋਟਸ ਇਸ ਪ੍ਰਥਾ ਨੂੰ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ ਸਹਿਯੋਗ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕ ਏਕਤਾ ਨਾਲ ਵੀ ਜੋੜਦੇ ਹਨ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (B) ਲਾਵਾਂ — ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ

ਵਿਆਖਿਆ: ਲਾਵਾਂ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਰਚਨਾ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਦਾ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਦਿੱਤਾ ਜੋੜਾ ਗ਼ਲਤ ਹੈ। ਸੁਖਮਨੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਸਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨੋਟਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਾ ਗੀਤ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਾਰਹ ਮਾਹਾ (ਮਾਝ) ਵੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਬਾਵਨ ਅੱਖਰੀ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਰਚਨਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜਦਕਿ ਲਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਨੰਦ ਕਾਰਜ ਦਾ ਅਹਿਮ ਹਿੱਸਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (B) ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ

ਵਿਆਖਿਆ: ਨੋਟਸ ਵਿੱਚ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਬਾਦਸ਼ਾਹ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਉੱਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅਕਬਰ, ਖੁਸਰੋ ਅਤੇ ਮੀਆਂ ਮੀਰ ਜੀ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਹੈ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਹੁਕਮ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ। ਸ਼ਹੀਦੀ ਲਾਹੌਰ ਵਿਖੇ ਰਾਵੀ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਹੋਈ ਸੀ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (D) A–2, B–3, C–1

ਵਿਆਖਿਆ: ਨੋਟਸ ਵਿੱਚ ਗੋਇੰਦਵਾਲ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਸੰਬੰਧ ਗੁਰੂ ਅਮਰ ਦਾਸ ਜੀ ਨਾਲ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ A ਦਾ ਮਿਲਾਨ 2 ਨਾਲ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਸਰੋਵਰ ਦੀ ਖੁਦਾਈ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਵਾਈ, ਇਸ ਲਈ B ਦਾ ਮਿਲਾਨ 3 ਨਾਲ ਹੈ। ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੇ ਸੰਤੋਖਸਰ ਅਤੇ ਰਾਮਸਰ ਸਰੋਵਰ ਬਣਵਾਏ, ਇਸ ਲਈ C ਦਾ ਮਿਲਾਨ 1 ਨਾਲ ਹੈ। ਬਾਉਲੀ ਸਾਹਿਬ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਪੌੜੀਆਂ ਵਾਲਾ ਖੂਹ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (A) ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ

ਵਿਆਖਿਆ: ਨੋਟਸ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਪ੍ਰਚਾਰਕ ਵਜੋਂ ਨਿਯੁਕਤੀ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਦੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਜ ਹੈ। ਇਹ ਖ਼ਾਸ ਨਿਯੁਕਤੀ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚ ਦਿੱਤੇ ਹੋਰ ਤਿੰਨ ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬਾਨ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਜੋੜੀ ਗਈ। ਇਸੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਰਾਮ ਦਾਸ ਜੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸ਼ਹਿਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਨਾਮ ਚੱਕ ਰਾਮ ਦਾਸ, ਗੁਰੂ ਕਾ ਚੱਕ ਅਤੇ ਰਾਮਦਾਸਪੁਰ ਸਨ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (D) 1, 2 ਅਤੇ 3

ਵਿਆਖਿਆ: ਕਥਨ 1 ਸਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਨੋਟਸ ਵਿੱਚ ਭਾਈ ਗੁਰਦਾਸ ਜੀ ਦੀ ਲਿਖਾਰੀ ਵਜੋਂ ਭੂਮਿਕਾ ਅਤੇ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਦਾ ਵੱਖਰਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਕਥਨ 2 ਸਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਬਾਬਾ ਬੁੱਢਾ ਜੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾ ਗ੍ਰੰਥੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਥਨ 3 ਸਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਅਸਥਾਨ ਵਜੋਂ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦਾ ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਹਰਿਮੰਦਰ ਸਾਹਿਬ ਦੀ ਉਸਾਰੀ ਪੂਰੀ ਕਰਵਾਉਣ ਦਾ ਸਿਹਰਾ ਵੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਸਹੀ ਉੱਤਰ: (C) 1 ਅਤੇ 2 ਦੋਵੇਂ

ਵਿਆਖਿਆ: ਕਥਨ 1 ਸਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਖੁਸਰੋ ਨੂੰ ਜਹਾਂਗੀਰ ਦਾ ਬਾਗ਼ੀ ਪੁੱਤਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਕਥਨ 2 ਸਹੀ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਨੋਟਸ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੀ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨਾਲ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਹੈ। ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਗੁਰੂ ਅਰਜਨ ਦੇਵ ਜੀ ਨੂੰ ਪਹਿਲੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ਹੀਦ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ।