ਮੈਂ ਪੰਜਾਬ ਪੁਲਿਸ ਸਬ-ਇੰਸਪੈਕਟਰ ਦਾ ਪੇਪਰ ਰੈਂਕ 2 (713/800) ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤਾ ਸੀ। PSTET ਉਹ ਯੋਗਤਾ ਟੈਸਟ ਹੈ ਜੋ ਪੰਜਾਬ ਦੇ ਹਰ ਸਰਕਾਰੀ ਸਕੂਲ ਅਧਿਆਪਕ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਪੰਨੇ 'ਤੇ PSTET ਦੀਆਂ official guidelines ਅਤੇ ਸਿਲੇਬਸ ਇੱਕ ਥਾਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਤਾ ਹੋਵੇ ਕਿ ਤਿਆਰੀ ਕਿਸ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਕਰਨੀ ਹੈ।
ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੀ ਸਾਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ SCERT ਪੰਜਾਬ ਦੇ PSTET 2024 notification ਤੋਂ ਹੈ (ਜਨਤਕ ਸੂਚਨਾ ਮਿਤੀ 10 ਅਕਤੂਬਰ 2024, ਪੇਪਰ 1 ਦਸੰਬਰ 2024 ਨੂੰ ਹੋਇਆ)। ਅਗਲਾ PSTET ਆਉਂਦੇ ਹੀ ਇਹ ਪੰਨਾ update ਕਰਾਂਗੇ।
PSTET - ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ
- ਕੌਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ: ਰਾਜ ਵਿੱਦਿਅਕ ਖੋਜ ਅਤੇ ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰੀਸ਼ਦ (SCERT), ਪੰਜਾਬ
- ਪੇਪਰ 1: ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਪੰਜਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ (ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਪੱਧਰ)
- ਪੇਪਰ 2: ਛੇਵੀਂ ਤੋਂ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਲਈ (ਐਲੀਮੈਂਟਰੀ ਪੱਧਰ)
- ਦੋਵੇਂ ਪੇਪਰ: ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਪੱਧਰਾਂ 'ਤੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਅਤੇ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ
- ਪ੍ਰਸ਼ਨ: 1-1 ਅੰਕ ਦੇ 150 MCQ, ਢਾਈ ਘੰਟੇ, negative marking ਨਹੀਂ
- ਭਾਸ਼ਾ: ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪੱਤਰ ਦੋ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ
- ਸਰਟੀਫ਼ਿਕੇਟ: ਉਮਰ ਭਰ ਲਈ ਯੋਗ
PSTET 2024 ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਮਿਤੀਆਂ: ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ 16 ਅਕਤੂਬਰ ਤੋਂ 4 ਨਵੰਬਰ 2024, ਵੇਰਵਿਆਂ ਦੀ ਸੋਧ 5 ਤੋਂ 8 ਨਵੰਬਰ, ਰੋਲ ਨੰਬਰ 18 ਨਵੰਬਰ, ਅਤੇ ਪੇਪਰ 1 ਦਸੰਬਰ 2024।
ਕੌਣ ਪੇਪਰ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ
- ਭਾਰਤ ਦਾ ਕੋਈ ਵੀ ਵਸਨੀਕ।
- ਜਿਸ ਕੋਲ NCTE ਦੇ 23 ਅਗਸਤ 2010 ਦੇ notification ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਵਿੱਦਿਅਕ ਅਤੇ ਪੇਸ਼ੇਵਰ ਯੋਗਤਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਜੋ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ NCTE ਜਾਂ RCI ਤੋਂ ਮਾਨਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਅਧਿਆਪਕ ਸਿਖਲਾਈ ਕੋਰਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- ਕੋਈ ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਜਾਂ ਵੱਧ ਤੋਂ ਵੱਧ ਉਮਰ ਹੱਦ ਨਹੀਂ।
- PSTET ਪਾਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤੁਸੀਂ ਅਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਬਣਦੇ ਹੋ; ਇਸ ਨਾਲ ਨੌਕਰੀ ਦਾ ਹੱਕ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਯੋਗਤਾ ਦੀ ਜਾਂਚ ਭਰਤੀ ਸਮੇਂ ਭਰਤੀ ਏਜੰਸੀ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਫ਼ੀਸ (PSTET 2024)
| ਵਰਗ | ਪੇਪਰ 1 | ਪੇਪਰ 2 | ਦੋਵੇਂ |
|---|---|---|---|
| ਜਨਰਲ / OBC (ਪੰਜਾਬ) | 1,000 ਰੁਪਏ | 1,000 ਰੁਪਏ | 2,000 ਰੁਪਏ |
| SC / ST / ਦਿਵਿਆਂਗ (ਪੰਜਾਬ) | 500 ਰੁਪਏ | 500 ਰੁਪਏ | 1,000 ਰੁਪਏ |
| ਸਾਬਕਾ ਫ਼ੌਜੀ, ਖ਼ੁਦ (ਪੰਜਾਬ) | ਕੋਈ ਨਹੀਂ | ਕੋਈ ਨਹੀਂ | ਕੋਈ ਨਹੀਂ |
| ਦੂਜੇ ਰਾਜ (ਸਾਰੇ ਵਰਗ) | 1,000 ਰੁਪਏ | 1,000 ਰੁਪਏ | 2,000 ਰੁਪਏ |
ਫ਼ੀਸ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਸਾਬਕਾ ਫ਼ੌਜੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਿਤ ਆਪਣੇ ਵਰਗ ਅਨੁਸਾਰ ਫ਼ੀਸ ਭਰਦੇ ਹਨ।
ਪੇਪਰ 1 ਦਾ ਪੈਟਰਨ (ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਪੰਜਵੀਂ)
| ਭਾਗ | MCQ | ਅੰਕ |
|---|---|---|
| ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ (CDP) | 30 | 30 |
| ਭਾਸ਼ਾ I (ਪੰਜਾਬੀ) | 30 | 30 |
| ਭਾਸ਼ਾ II (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ) | 30 | 30 |
| ਗਣਿਤ | 30 | 30 |
| ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਧਿਐਨ (EVS) | 30 | 30 |
| ਕੁੱਲ | 150 | 150 |
ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਪੰਜਵੀਂ ਦੇ ਸਿਲੇਬਸ ਵਿੱਚੋਂ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਪੱਧਰ ਸੈਕੰਡਰੀ ਤੱਕ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪੇਪਰ 2 ਦਾ ਪੈਟਰਨ (ਛੇਵੀਂ ਤੋਂ ਅੱਠਵੀਂ)
| ਭਾਗ | MCQ | ਅੰਕ |
|---|---|---|
| ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ (ਲਾਜ਼ਮੀ) | 30 | 30 |
| ਭਾਸ਼ਾ I (ਪੰਜਾਬੀ) (ਲਾਜ਼ਮੀ) | 30 | 30 |
| ਭਾਸ਼ਾ II (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ) (ਲਾਜ਼ਮੀ) | 30 | 30 |
| ਵਿਸ਼ਾ ਪੇਪਰ (ਹੇਠਾਂ ਦਿੱਤੇ ਵਿਕਲਪਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ) | 60 | 60 |
| ਕੁੱਲ | 150 | 150 |
ਪੇਪਰ 2 ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ੇ ਦੇ ਵਿਕਲਪ: ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ (30 + 30) ਜਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਿੱਖਿਆ; ਅਤੇ PSTET 2024 ਤੋਂ ਆਰਟ ਐਂਡ ਕਰਾਫ਼ਟ, ਸਰੀਰਕ ਸਿੱਖਿਆ, ਹੋਮ ਸਾਇੰਸ, ਉਰਦੂ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵੀ - ਹਰ ਇੱਕ ਦੇ 60 MCQ। ਬਾਕੀ ਅਧਿਆਪਕ ਸਮਾਜਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਜਾਂ ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਸਿਲੇਬਸ
ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ (ਦੋਵੇਂ ਪੇਪਰ, 30 ਪ੍ਰਸ਼ਨ) - ਲਗਭਗ 70% ਬਾਲ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ ਵਿੱਚੋਂ, 30% ਸਿੱਖਣ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ ਵਿੱਚੋਂ:
- ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣਾ, ਵਿਰਾਸਤ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ, ਸਮਾਜੀਕਰਨ
- ਪਿਆਜੇ, ਕੋਹਲਬਰਗ ਅਤੇ ਵਾਇਗੋਤਸਕੀ; ਬਾਲ-ਕੇਂਦਰਿਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀਸ਼ੀਲ ਸਿੱਖਿਆ
- ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਬਹੁ-ਪੱਖੀ ਬੁੱਧੀ, ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੋਚ, ਲਿੰਗ
- ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਭਿੰਨਤਾਵਾਂ, ਸਿੱਖਣ ਲਈ ਅਤੇ ਸਿੱਖਣ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ, CCE
- ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ: ਪਿਛੜੇ ਵਰਗ, ਸਿੱਖਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ, ਪ੍ਰਤਿਭਾਸ਼ਾਲੀ ਬੱਚੇ
- ਬੱਚੇ ਕਿਵੇਂ ਸਿੱਖਦੇ ਅਤੇ ਕਿਉਂ ਪਿੱਛੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਪ੍ਰੇਰਨਾ, ਬੋਧ ਅਤੇ ਭਾਵਨਾਵਾਂ
ਭਾਸ਼ਾ I (ਪੰਜਾਬੀ) ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ II (ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ) - ਅਣਡਿੱਠੇ ਪੈਰੇ (ਪੰਜਾਬੀ ਵਿੱਚ ਵਾਰਤਕ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾ, ਅੰਗਰੇਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਦੋ ਵਾਰਤਕ ਪੈਰੇ) ਨਾਲ ਸਮਝ, ਵਿਆਕਰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ-ਯੋਗਤਾ, ਅਤੇ ਭਾਸ਼ਾ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ (45-50% ਪ੍ਰਸ਼ਨ): ਭਾਸ਼ਾ ਗ੍ਰਹਿਣ, ਭਾਸ਼ਾ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ, ਚਾਰ ਕੌਸ਼ਲ, ਵਿਆਕਰਨ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ, ਉਪਚਾਰਾਤਮਕ ਪੜ੍ਹਾਈ।
ਗਣਿਤ (ਪੇਪਰ 1) - ਜਿਆਮਿਤੀ ਅਤੇ ਆਕਾਰ, ਸੰਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰ ਕਿਰਿਆਵਾਂ, ਮਾਪ, ਭਾਰ, ਸਮਾਂ, ਆਇਤਨ, ਅੰਕੜਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ, ਪੈਟਰਨ ਅਤੇ ਪੈਸਾ, ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ (25-30%)।
ਵਾਤਾਵਰਣ ਅਧਿਐਨ (ਪੇਪਰ 1) - ਪਰਿਵਾਰ ਅਤੇ ਦੋਸਤ, ਕੰਮ ਅਤੇ ਖੇਡ, ਜਾਨਵਰ, ਪੌਦੇ, ਭੋਜਨ, ਘਰ, ਪਾਣੀ, ਯਾਤਰਾ ਅਤੇ ਚੀਜ਼ਾਂ ਬਣਾਉਣਾ, ਨਾਲ EVS ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ (25-30%)।
ਗਣਿਤ ਅਤੇ ਵਿਗਿਆਨ (ਪੇਪਰ 2) - ਸੰਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਪੂਰਨ ਅੰਕ, ਭਿੰਨਾਂ, ਬੀਜਗਣਿਤ, ਅਨੁਪਾਤ, ਜਿਆਮਿਤੀ, ਸਮਮਿਤੀ, ਰਚਨਾ, ਖੇਤਰਮਿਤੀ, ਅੰਕੜੇ; ਵਿਗਿਆਨ: ਭੋਜਨ, ਪਦਾਰਥ, ਜੀਵ ਜਗਤ, ਗਤੀ, ਬਿਜਲੀ ਅਤੇ ਚੁੰਬਕ, ਕੁਦਰਤੀ ਵਰਤਾਰੇ ਅਤੇ ਸਰੋਤ; ਹਰ ਇੱਕ ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ (25-30%)।
ਸਮਾਜਿਕ ਸਿੱਖਿਆ (ਪੇਪਰ 2) - ਇਤਿਹਾਸ (ਮੁੱਢਲੇ ਸਮਾਜਾਂ ਤੋਂ ਆਜ਼ਾਦੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਭਾਰਤ ਤੱਕ), ਭੂਗੋਲ (ਧਰਤੀ, ਵਾਤਾਵਰਣ, ਹਵਾ, ਪਾਣੀ, ਸਰੋਤ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ), ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ-ਰਾਜਨੀਤਕ ਜੀਵਨ (ਸਰਕਾਰ, ਲੋਕਤੰਤਰ, ਸੰਵਿਧਾਨ, ਸੰਸਦ, ਨਿਆਂਪਾਲਿਕਾ, ਮੀਡੀਆ, ਲਿੰਗ), ਨਾਲ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ।
ਵਿਸਥਾਰਤ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਲਈ notification ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਅੱਠਵੀਂ ਜਮਾਤ ਦੇ PSEB ਅਤੇ NCERT ਸਿਲੇਬਸ ਅਤੇ ਕਿਤਾਬਾਂ ਵੇਖਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਤਿਆਰੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰੀਏ
- ਅਸਲ PSTET ਪੇਪਰ ਹੱਲ ਕਰੋ। PSTET ਦੇ ਪਿਛਲੇ ਪੇਪਰ ਅਤੇ answer keys ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰੋ - CDP ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸ਼ਬਦਾਂ ਵਿੱਚ ਨਾ ਸਹੀ, ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਦੁਹਰਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
- ਹਰ ਭਾਸ਼ਾ ਭਾਗ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਸਿੱਖਿਆ ਸ਼ਾਸਤਰ ਹੈ। ਸਿਰਫ਼ ਵਿਆਕਰਨ ਨਹੀਂ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੜ੍ਹਾਉਣ ਦੇ ਸਿਧਾਂਤ ਵੀ ਸਿੱਖੋ।
- PSEB ਅਤੇ NCERT ਦੀਆਂ ਪਹਿਲੀ ਤੋਂ ਅੱਠਵੀਂ ਦੀਆਂ ਕਿਤਾਬਾਂ ਪੜ੍ਹੋ। ਵਿਸ਼ੇ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਸਿੱਧੇ ਇਹਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
- Negative marking ਨਹੀਂ - ਹਰ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਕਰੋ।
- ਦੋਵਾਂ ਪੇਪਰਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਓ ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਹੈ; CDP ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਭਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਂਝੀਆਂ ਹਨ।
House of Aspirants 'ਤੇ ਮੁਫ਼ਤ ਅਭਿਆਸ
Official notification ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ
ਪਹਿਲਾਂ ਉੱਪਰ ਦਿੱਤੀ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਪੜ੍ਹੋ, ਫਿਰ ਅਸਲ notification ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੋ।
PSTET 2024 notification ਅਤੇ ਸਿਲੇਬਸ ਡਾਊਨਲੋਡ ਕਰੋ (PDF, 48 ਪੰਨੇ)