ਕੰਪਿਊਟਰ ਉਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸੀ ਜਿੱਥੋਂ ਮੇਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਅੰਕ ਆਏ। ਇਸਦਾ ਸਿਲੇਬਸ ਲਿਮਿਟਡ ਹੈ ਅਤੇ ਸਵਾਲ ਤੱਥਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਪੇਪਰ ਦੀਆਂ ਉਹਨਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਪੂਰੇ ਅੰਕ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸੰਭਵ ਹਨ। ਹੇਠਲੇ ਟੇਬਲ ਜ਼ੁਬਾਨੀ ਯਾਦ ਕਰੋ, ਫਿਰ MCQ ਦੀ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਕਰੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਕੋਈ ਸਵਾਲ ਹੈਰਾਨ ਨਾ ਕਰੇ।
ਇਸ ਟੌਪਿਕ ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਉਂਦਾ ਹੈ
Windows ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ
| ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ | ਕੰਮ |
|---|
| Ctrl + C / X / V | ਕਾਪੀ / ਕੱਟ / ਪੇਸਟ |
| Ctrl + Z / Y | ਅਨਡੂ / ਰੀਡੂ |
| Ctrl + A | ਸਭ ਸਿਲੈਕਟ |
| Ctrl + S | ਸੇਵ |
| Ctrl + P | ਪ੍ਰਿੰਟ |
| Ctrl + F | ਲੱਭੋ (Find) |
| Alt + Tab | ਖੁੱਲ੍ਹੀਆਂ ਵਿੰਡੋਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਬਦਲੋ |
| Alt + F4 | ਚਾਲੂ ਵਿੰਡੋ ਬੰਦ ਕਰੋ |
| Windows + D | ਡੈਸਕਟਾਪ ਦਿਖਾਓ |
| Windows + L | ਕੰਪਿਊਟਰ ਲੌਕ ਕਰੋ |
| Windows + E | File Explorer ਖੋਲ੍ਹੋ |
| Ctrl + Shift + Esc | Task Manager ਖੋਲ੍ਹੋ |
| F2 | ਚੁਣੀ ਫ਼ਾਈਲ ਦਾ ਨਾਂ ਬਦਲੋ |
MS Word
| ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ | ਕੰਮ |
|---|
| Ctrl + B / I / U | ਬੋਲਡ / ਇਟੈਲਿਕ / ਅੰਡਰਲਾਈਨ |
| Ctrl + E / L / R / J | ਵਿਚਕਾਰ / ਖੱਬੇ / ਸੱਜੇ / ਜਸਟੀਫ਼ਾਈ |
| Ctrl + H | Find and Replace |
| Ctrl + K | ਹਾਈਪਰਲਿੰਕ ਪਾਓ |
| F7 | ਸਪੈਲਿੰਗ ਅਤੇ ਗਰਾਮਰ ਚੈੱਕ |
| F12 | Save As |
| Ctrl + Home / End | ਡਾਕੂਮੈਂਟ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ / ਅਖ਼ੀਰ 'ਤੇ ਜਾਓ |
MS Excel
- ਹਰ ਫ਼ਾਰਮੂਲਾ = ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- A1 ਰਿਲੇਟਿਵ ਰੈਫ਼ਰੈਂਸ ਹੈ; $A$1 ਐਬਸੋਲਿਊਟ ਰੈਫ਼ਰੈਂਸ ਹੈ (ਕਾਪੀ ਕਰਨ 'ਤੇ ਨਹੀਂ ਬਦਲਦਾ)।
- ਆਮ ਫ਼ੰਕਸ਼ਨ: SUM, AVERAGE, COUNT, MAX, MIN, IF।
- F2 ਚਾਲੂ ਸੈੱਲ ਐਡਿਟ ਕਰਦੀ ਹੈ। Ctrl + ; ਅੱਜ ਦੀ ਤਾਰੀਖ਼ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
- ਫ਼ਾਈਲ ਨੂੰ ਵਰਕਬੁੱਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਉਸਦੇ ਹਰ ਪੰਨੇ ਨੂੰ ਵਰਕਸ਼ੀਟ।
MS PowerPoint
- F5: ਸ਼ੁਰੂ ਤੋਂ ਸਲਾਈਡਸ਼ੋਅ। Shift + F5: ਮੌਜੂਦਾ ਸਲਾਈਡ ਤੋਂ।
- Ctrl + M: ਨਵੀਂ ਸਲਾਈਡ।
- ਇੱਕ ਪੰਨਾ ਸਲਾਈਡ ਹੈ; ਪੂਰੀ ਫ਼ਾਈਲ ਪ੍ਰੈਜ਼ੈਂਟੇਸ਼ਨ।
ਮੈਮਰੀ ਇਕਾਈਆਂ
| ਇਕਾਈ | ਬਰਾਬਰ |
|---|
| 1 ਨਿਬਲ | 4 ਬਿੱਟ |
| 1 ਬਾਈਟ | 8 ਬਿੱਟ |
| 1 KB | 1,024 ਬਾਈਟ |
| 1 MB | 1,024 KB |
| 1 GB | 1,024 MB |
| 1 TB | 1,024 GB |
ਮੈਮਰੀ ਦੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ
- RAM: ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ, ਅਸਥਾਈ (volatile), ਪੜ੍ਹਨ-ਲਿਖਣ ਵਾਲੀ ਕੰਮਕਾਜੀ ਮੈਮਰੀ।
- ROM: ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ, ਸਥਾਈ (non-volatile); ਕੰਪਿਊਟਰ ਚਾਲੂ ਕਰਨ (BIOS) ਦੀਆਂ ਹਦਾਇਤਾਂ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।
- ਕੈਸ਼: ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਮੈਮਰੀ, CPU ਅਤੇ RAM ਵਿਚਕਾਰ।
- ਸੈਕੰਡਰੀ ਸਟੋਰੇਜ: ਹਾਰਡ ਡਿਸਕ, SSD, ਪੈੱਨ ਡਰਾਈਵ; ਸਥਾਈ।
ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੇ ਸ਼ਬਦ
- LAN (ਇੱਕ ਇਮਾਰਤ), MAN (ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ), WAN (ਦੇਸ਼ ਜਾਂ ਦੁਨੀਆ; ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ WAN ਹੈ)।
- IP ਐਡਰੈੱਸ: ਨੈੱਟਵਰਕ 'ਤੇ ਡਿਵਾਈਸ ਦਾ ਪਤਾ। DNS houseofaspirants.in ਵਰਗੇ ਨਾਂਵਾਂ ਨੂੰ IP ਐਡਰੈੱਸ ਵਿੱਚ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
- HTTP / HTTPS: ਵੈੱਬ ਪੰਨਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ; S ਦਾ ਮਤਲਬ ਸੁਰੱਖਿਅਤ (encrypted)।
- URL: ਵੈੱਬ ਪੰਨੇ ਦਾ ਪੂਰਾ ਪਤਾ। ISP: ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਕੰਪਨੀ।
- ਰਾਊਟਰ ਨੈੱਟਵਰਕਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦਾ ਹੈ; ਮੋਡਮ ਲਾਈਨ ਲਈ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਗਨਲ ਬਦਲਦਾ ਹੈ।
ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ
- ਚਾਰਲਸ ਬੈਬੇਜ: ਕੰਪਿਊਟਰ ਦੇ ਪਿਤਾਮਾ। CPU = ALU + ਕੰਟਰੋਲ ਯੂਨਿਟ (+ ਰਜਿਸਟਰ)।
- ਇਨਪੁੱਟ ਡਿਵਾਈਸ: ਕੀਬੋਰਡ, ਮਾਊਸ, ਸਕੈਨਰ, ਮਾਈਕ। ਆਉਟਪੁੱਟ ਡਿਵਾਈਸ: ਮਾਨੀਟਰ, ਪ੍ਰਿੰਟਰ, ਸਪੀਕਰ।
ਪੇਪਰ ਵਿੱਚ ਕਿਵੇਂ ਪੁੱਛਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ
- "MS Word ਵਿੱਚ Find and Replace ਕਿਹੜਾ ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹੈ?" (Ctrl + H।)
- "1 ਬਾਈਟ = ? ਬਿੱਟ" (8।)
- "ਕਿਹੜੀ ਮੈਮਰੀ ਅਸਥਾਈ ਹੈ?" (RAM।)
- "$A$1 ਕਿਸ ਕਿਸਮ ਦਾ ਰੈਫ਼ਰੈਂਸ ਹੈ?" (ਐਬਸੋਲਿਊਟ।)
- "PowerPoint ਵਿੱਚ F5?" (ਸਲਾਈਡਸ਼ੋਅ ਸ਼ੁਰੂ।)
ਯਾਦ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਤੇ
- Word ਵਿੱਚ Ctrl + Y ਰੀਡੂ ਹੈ, ਅਨਡੂ ਨਹੀਂ।
- F12 Save As ਹੈ; Ctrl + S ਸੇਵ।
- ਅਸਥਾਈ (volatile) = ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਡਾਟਾ ਮਿਟ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਮ ਗ਼ਲਤੀਆਂ
- ਮੈਮਰੀ ਬਦਲਣ ਵਿੱਚ 1,024 ਦੀ ਥਾਂ 1,000 ਵਰਤਣਾ।
- ROM ਨੂੰ "ਸੈਕੰਡਰੀ" ਮੈਮਰੀ ਕਹਿਣਾ। ਇਹ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਸਥਾਈ।
- ਵਰਕਬੁੱਕ (ਫ਼ਾਈਲ) ਅਤੇ ਵਰਕਸ਼ੀਟ (ਸ਼ੀਟ) ਨੂੰ ਰਲਾਉਣਾ।
ਪੜ੍ਹਨ ਤੋਂ ਤੁਰੰਤ ਬਾਅਦ ਪ੍ਰੈਕਟਿਸ
ਸ਼ਾਰਟਕੱਟ ਸਿੱਖਦੇ ਸਮੇਂ ਅਸਲ ਕੰਪਿਊਟਰ 'ਤੇ ਵਰਤੋ; ਹੱਥ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲੋਂ ਜਲਦੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਇਸ ਸਾਈਟ ਦੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਕੁਇਜ਼ ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਹੱਲ ਕਰੋ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਲਗਾਤਾਰ ਦੋ ਵਾਰ ਪੂਰੇ ਅੰਕ ਨਾ ਆ ਜਾਣ, ਅਤੇ ਇਹ ਟੇਬਲ 1, 7 ਅਤੇ 30 ਦਿਨਾਂ ਬਾਅਦ ਰਿਵਾਈਜ਼ ਕਰੋ।